SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLİK SINAVLARI

HUKUK

5 Aralık 2009 Cumartesi 17:00-18:30



SORU 1 Haksız rekabet kavramını tanımlayınız. Haksız rekabete neden olacak davranışları sayınız.

CEVAP 1

Haksız rekabet iktisadi rekabetin iyi niyet kurallarına aykırı olan aldatıcı davranış veya başkaca suretle her türlü kötüye kullanılmasıdır. Haksız rekabet TTKda herkese karşı ileri sürülebilen mutlak bir hak olarak kabul edilmiş ve ticari işletmeyle ilgili olması koşulu aranmamıştır. Haksız rekabet durumları Türk Ticaret Kanununun 57. maddesinde 10 bent olarak geniş bir biçimde sayılmıştır. Buna göre;

Ø Başkalarını veya onların emtiasını iş mahsullerini Faaliyetlerini ya da ticari işlerini yanlış yanıltıcı veya lüzumsuz yere incitici bayanlarla kötülemek (TTK md. 57/b.1)

Ø Başkasının ahlaki veya mali iktidarı hakkında gerçeğe aykırı bilgi vermek (TTK md. 57 b.2)

Ø Kendi şahsi durumu emtiası iş mahsulleri ticari faaliyeti veya ticari işleri hakkında yanlış ve yanıltıcı bilgi vermek veyahut üçüncü şahıslar hakkında aynı şekilde hareket suretiyle rakiplerine nazaran onları üstün duruma getirmek;( TTK md. 57 b.3)

Ø Paye Şahadetname ve mükâfat almadığı halde bunlara sahipmişçesine hareket ederek müstesne kabiliyete malik bulunduğu zannını uyandırmaya çalışmak veya buna müsait olan yalnız unvan yahut mesleki adlar kullanmak;( TTK. md. 57/ b.4 )

Ø Başkasının emtiası iş mahsulleri; faaliyeti veya ticari İşletmesiyle iltibaslar meydana getirmeye çalışmak veya buna müsait bulunan tedbirlere başvurmak hususiyle başkasını haklı olarak kullandığı ad unvan marka işaret vb. gibi tanıtma vasıtaları ile iltibasa meydan verebilecek surette ad unvan marka işaret gibi tanıtma vasıtaları kullanmak) veyahut iltibasa meydan veren malları durumu bilerek veya bilmeyerek satışa arz etmek veya şahsi ihtiyaçtan başka her ne sebeple olursa olsun elinde bulundurmak ( TTK. md. 57/ b.5 )

Ø Üçüncü şahısların müstahdemlerine vekillerine veya diğer yardımcılarına onları vazifelerini ihlale sevk etmek suretiyle kendisine veya başkasına menfaatler sağlamak maksadıyla veya bu kabul menfaatleri sağlamaya elverişli olacak suretle müstahak olmadıkları menfaatler temin veya vaat etmek ( TTK. md. 57/ b.6 )

Ø Müstahdemleri vekilleri veya diğer yardımcı kimseleri iğfal suretiyle istihdam edenin veya müvekkillerinin imalat veya ( ticaret sırlarını ifşa ettirmek) veya (ele geçirmek) (TTK.md. 57/ b. 7)

Ø Haklı bir neden olmaksızın başkasının ticaret sırlarından faydalanmak hüsnüniyet kaidelerine aykırı bir şekilde elde ettiği veya öğrendiği imalat veya ticaret sırlarından haksız yere faydalanmak veya onları başkalarına yaymak ( TTK. md.57/b.

Ø Üçüncü şahısları yanıltabilecek dürüstlük kuralına aykırı beyanlarda bulunmak iyiniyet sahibi kimseleri iğfal edebilecek suretle gerçeğe aykırı hüsnühal ve iktidar şahadetnameleri vermek (TTK. md. 57/ b. 9 )

Ø İş hayatının koşullarına aykırı davranışlar. Rakipler hakkında da cari olan kanun
nizamname mukavele veyahut mesleki veya mahalli adetlerle tayin edilmiş bulunan ;iş hayatı şartlarına riayet etmemek ( TTK. md. 57/ b. 10 )





SORU 2 İş kazasını tanımlayınız. İş kazası sigortasından sağlanan hakları sayınız.

CEVAP 2

İş kazası;

- Sigortalının iş yerinde bulunduğu sırada

- İşvereni tarafından yürütülmekte olan iş nedeniyle

- Bir işverene bağlı olarak çalışan sigortalının görevli olarak iş yeri dışında başka bir yere gönderilmesi nedeniyle asıl işini yapmaksızın geçen zamanlarda

- Emziren kadın sigortalının çocuğuna süt vermek için ayrılan zamanlarda

- Sigortalıların işverence sağlanan bir taşıtla işin yapıldığı yere gidiş gelişi sırasında meydana gelen ve sigortalıyı hemen veya sonradan bedenen ve ruhen özre uğratan olaydır.



İş kazası sigortası kapsamında sağlanan haklar şunlardır:

- Sigortalıya; iş kazası sebebiyle ortaya çıkan geçici iş görmezlik süresince günlük geçici iş görmezlik ödeneği verilmesi

- Sigortalıya; iş kazası sebebiyle uğradığı sürekli iş görmezlik dolayısıyla sürekli iş görmezlik geliri bağlanması

- İş kazası sonucu ölen sigortalının hak sahiplerine gelir bağlanması veya gelir bağlanmış olan eş ve çocuklara; evlenme ödeneği ile cenaze ödeneği verilmesidir.





SORU 3 Ticari mümessil ve ticari vekilleri tanımlayınız. Ticari mümessil ve ticari vekil arasındaki farkları belirtiniz.



CEVAP 3 Ticari mümessil; bir ticari işletmeyi ticari işletme sahibi tarafından işlerini idare ve müessesenin imzasını kullanarak olağan ve olağanüstü işlemlerde bulunma yetkisiyle donatılan kimsedir. İşletme sahibi tarafından ticari mümessilin tescil ve ilanı zorunludur.

Ticari vekil ise; ticari mümessil sıfatına sahip olmaksızın bir ticari işletme sahibi tacir tarafından ticari işletmenin bütün veya belirli bazı işlerini yapmak üzere temsil yetkisi ile donatılan kişidir. Ticari vekilin tescil ve ilanı zorunlu değildir.



Bu tanımlardan yaralanarak ;ticari mümessil ile ;ticari vekil arasındaki farklar aşağıdaki gibi sıralanabilir.

Ø ;Ticari mümessil hem ticari işletme hem de esnaf işletmesi için ;ticari vekil ise yalnızca ticari işletme için atanır.

Ø Ticari mümessil bir işletmenin hem olağan hem de olağanüstü işleri ile yetkili olabilirken Ticari vekil ancak olağan işleriyle yetkilendirilebilir.

Ø Ticari Vekilin işletme adına bazı işlemlerde bulunması ancak özel yetkiyle mümkündür. Ancak ticari mümessil için böyle bir özel yetkiye gerek yoktur.

Ø Ticari Mümessilin tescil ve ilanı zorunlu iken Ticari vekilin tescil ve ilanı zorunlu değildir.



SORU 4 Hakkın korunması için Özel Hukuktaki dava türlerini ve savunma imkânlarını yazınız.



CEVAP 4 Özel hukuk alanında hakkın korunması için açılan davalar hak sahibinin mahkemeden istediği korumanın niteliğine göre üçe ayrılır.

a) Eda davası: Bu davada davacı karşı tarafın (davalının) bir şey yapmaya bir şey vermeye veya bir şey yapmaktan kaçınmaya mahkûm edilmesini ister. Eda davası bir hakkın korunmasını değil de bir zararın karşılanmasını amaçlıyorsa tazminat davası olarak nitelendirilir.



b) Tespit Davası: Bu davalar bir hukuki ilişkinin mevcut olup olmadığını tespit edilmesi amacıyla açılan davalardır. Dava da ilişkinin varlığı tespit edilmeye çalışılıyorsa müsbet tespit davasından yokluğu tespit ettirilmek isteniyorsa menfi tespit davasından söz edilir. Bu dava sonunda verilen hüküm sadece durumu tespit eder. Bu davaların icrası söz konusu olmaz.



c) Yenilik Doğuran Dava: Yenilik doğuran hakların kullanılması amacıyla açılan davalardır. Örneğin; boşanma davası.





Bir kimsenin dava açması iddiasının doğru olduğunun anlamına gelmez. Dolayısıyla özel hukuk alanında hakkın korunması için öngörülen davalarla birlikte bir takım savunma imkânları da tanınmıştır.

Davalı bu davalara karşı savunma imkânlarına sahiptir.



Maddi hukuka dayanan savunma imkânları aşağıdaki gibidir.

a) İtiraz: İtiraz bir hakkın doğumuna engel olan veya hakkı sona erdiren olayların ileri sürülmesidir. Örneğin; davacını dayandığı sözleşmenin şekil noksanı veya ehliyetsizlik nedeni ile batıl (kesin hükümsüz) olduğunun ileri sürülmesi. Yargıç itiraz sebebini dava sırasında resen dikkate alır.



b) Defi: Davalı davacının hakkının varlığına karşı çıkmamakta fakat özel bir sebebe dayanarak borçlu olduğu edimi yerine getirmekten kaçınma hakkına sahip olduğunu ileri sürmesidir. Bunu en tipik örneği zamanaşımıdır. Defi bir hak olduğu için mutlaka hak sahibi tarafından ileri sürülmelidir. Aksi takdirde hâkim bunu dava sırasında dikkate almaz.