MALİYET MUHASEBESİ


SORU 1: FERAY İşletmesi tek aşamada bir mamulün üretimini yapmaktadır. İşletme ham maddenin tamamını üretimin başında işleme almaktadır. İşletmenin Eylül 2009 dönemine ait üretim ve maliyet bilgileri aşağıdaki gibidir.


Ağustos Sonu Yarı Mamulü*.500 kg.
Eylül Sonu Yarı Mamulü**600 kg.
Eylül Ayında Üretime Alınan..1.300 kg.
Eylül Ayında Tamamlanan..1.200 kg.


*Tamamlanma derecesi Direkt İşçilik yönünden % 50 GÜG yönünden % 60 dır.
**Tamamlanma derecesi Direkt İşçilik ve GÜG yönünden %50 dir.


Ağustos Sonu Yarı Mamul Maliyeti38.700 TL
Direkt İlk Madde Ve Miz. Gid. ...17.100 TL
Direkt İşçilik Giderleri9.000 TL
Genel Üretim Gid..12.600 TL


Eylül Ayı Üretim Giderleri...............132.900 TL
Direkt İlk Madde Ve Miz. Gid..46.800 TL
Direkt İşçilik Giderleri.......37.500 TL
Genel Üretim Gid...48.600 TL


İSTENİLENLER: FİFO(İlk Giren İlk Çıkar) Yönetimini kullanarak İşletmenin Eylül 2009 dönemine ilişkin;
a) Miktar sağlaması yapınız.
b) Dönemin eşdeğer üretim miktarını hesaplayınız.
c) Dönem başı yarı mamul eşdeğer birim maliyetini dönemin eşdeğer birim maliyetini ve ortalama eşdeğer birim maliyeti hesaplayınız.
d) Tamamlanan mamullerin ve dönem sonu yarı mamullerin toplam maliyetini hesaplayınız. (Hesaplamaları açık bir şekilde gösteriniz.)


SORU 2: AYSÜT A.Ş.sütü pişirme ve krema çekme işlemlerinden geçirerek yarım yağlı süt ve krema elde etmektedir.
Ekim ayında işletme 8.000 litre süt bu işlemlerden geçirilerek 400 litre krema ve 7.500 litre yarım yağlı süt elde etmiştir. 100 litre süt buharlaşmıştır. Yarım yağlı süt 1 litrelik kutularda paketlenerek 125 TL / litre fiyatla satılmaktadır. Krema ise hiçbir işlemden geçmeden litresi 4375 TL den pastanelere satılmaktadır. Krema ve süt satışları fabrikadan yapılmaktadır.
Ekim ayına ilişkin üretim giderleri aşağıdaki gibidir.
Pişirme/Krema Çekme Ambalaj
D.İ.M.M. Gid. 2.850 TL 375 TL
D. İ.şçilik Gid. 1.200 TL 150 TL
Genel Üretim Gid. 3.060 TL 600 TL


İSTENİLEN: Yarım yağlı süt ve kremayı birleşik mamul kabul ederek Ekim ayında üretilen yarım yağlı süt ve kremanın toplam ve birim maliyetlerini
a) Fiziksel Miktarlara Göre Dağıtım Yöntemine göre hesaplayınız.
b) Net Satış Değerleri Oranında Dağıtım Yöntemine hesaplayınız




CEVAP:1

a) Miktar sağlamasını yapınız.


Miktar sağlaması
DBYM + Üretime alınan = Tamamlanan + DSYM
500 + 1.300 = 1.200 + 600
1.800 kg = 1.800 kg


b) Dönemin eşdeğer ürün miktarını hesaplayınız

D.İ.M.M.G
D.İ.G
G.Ü.G

Dönemde tamamlanan
1.200
1.200
1.200

Dönem Sonu Yarı mamul
600
600x%100

300
600x%50

300
600x%50

TOPLAM EŞDEĞER ÜRÜN MİKTARI
1.800
1.500
1.500

(Dönem Başı Yarı mamul)
(500)

(500x%100)
(250)
(500x%50)
(300)
(500x%60)


DÖNEMİN EŞDEĞER ÜRÜN MİKTARI

1.300

1.250


1.200



c) Dönem başı eşdeğer birim maliyeti dönemin eşdeğer birim maliyetini ve ortalama eşdeğer birim maliyeti hesaplayınız

Cevap:

Dönem başı eşdeğer birim maliyet


D.İ.M.M.G D.İ.G G.Ü.G TOPLAM


17.100 TL 9.000 TL 12.600 TL
500 adet 250 adet 300 adet

=342 TL/kg + = 36 TL/kg + = 42 TL/kg = 1122 TL/kg


--------------------------------------------------------------------------------


Dönemin Eşdeğer Birim maliyetleri

D.İ.M.M.G D.İ.G G.Ü.G TOPLAM


46.800 TL 37.500 TL 48.600 TL
1.300 kg 1.250 kg 1.200 kg
=36 TL/kg + =30 TL/kg + = 405 TL/kg = 1065 TL/kg



--------------------------------------------------------------------------------


Ortalama Eşdeğer Birim maliyet


D.İ.M.M.G D.İ.G G.Ü.G TOPLAM
17.100+46.800 9.000+37.500 12.600+48.600
500+1300 250+1.250 300+1.200

=355 TL/kg + =31 TL/kg + =408 TL/kg = 1073 TL/ kg






d) Tamamlanan mamullerin ve dönem sonu yarı mamullerin toplam maliyetini hesaplayınız.

Cevap:
(1) Dönem başı yarı mamullerin Toplam Maliyeti


D.İ.M.M.G 500x 342= 17.100 TL
D.İ.G 250x 36 = 9.000 TL
G.Ü.G 300x 42 = 12.600 TL
TOPLAM 38.700TL


(2) Dönem içinde Tamamlanan Mamul Toplam Maliyeti


D.İ.M.M.G (1.200-500) x 36 = 25.200 TL
D.İ.G (1.200-250) x 30 = 28.500 TL
G.Ü.G (1.200-300)x 405 = 36.450 TL
TOPLAM 90.150TL



Tamamlanan Mamul Toplam Maliyeti=
( 1 )+ (2)=38.700 TL+ 90.150TL = 128.850 TL



Dönem sonu yarı mamul toplam maliyeti

D.İ.M.M.G 600x 36 = 21.600 TL
D.İ.G 300x 30 = 9.000 TL
G.Ü.G 300x 405 = 12.150 TL
TOPLAM 42.750TL


Tutar Sağlaması

D.B.Y.M Maliyeti+Dönemin Maliyetleri= Tamam. Mamul Maliyeti+ D.S.Y.M Maliyeti
38.700 + 132.900 = 128.850 + 42.750
171.600 = 171.600



Cevap: 2

a) Fiziksel Miktarlara Göre Dağıtım Yöntemine göre yarım yağlı süt ve kremanın toplam ve birim maliyetini hesaplayınız.


Cevap:

Toplam Maliyetlerin Hesaplanması:


MAMULLER MİKTAR
Krema 400 lt
Yarım yağlı süt 7.500 lt
_________
7.900 tl


GİDER ORTAK GİDER 7.110 TL
______________ ====gt; __________________ = __________ = 090 TL/lt
ANAHTAR FİZİKİ ÖLÇÜLERİN TOPLAMI 7.900 lt



MAMULLER ORTAK GİDER PAYI + EKMALİYET = TOPLAM MALİYET
Krema 090 X 400 lt = 360 TL + 0 = 360 TL
Yarım yağlı süt 090X 7.500 lt = 6.750 TL + (375+150+600) = 6.76125 TL


BİRİM Maliyetlerin Hesaplanması:


TOPLAM MALİYET/ ÜRETİM MİKTARI= Br.maliyet

Krema = 360 TL/400 lt = 090TL/lt
Yarım yağlı süt = 6.76125 TL/ 7.500 lt = 09015 TL/lt



b) Net Satış Değerleri Oranında Dağıtım Yöntemine göre yarım yağlı süt ve kremanın toplam ve birim maliyetini hesaplayınız.


Cevap:

Toplam Maliyetlerin Hesaplanması:

MAMULLER MİKTAR x BR.SATIŞ FİYATI = TOPLAM EK MALİYETLER=NET SATIŞ NET SATIŞ
SATIŞ HASILATI HASILATI HASILATI ORANI

Krema 400 lt x 4375 =1.750 TL - 0 =1. 750 TL 1.750/10.000=0175
Yarım yağlı süt 7.500 lt x 125 =9.375 TL - (375+150+600) = 8.250 TL 8.250/10.000=0825
10.000 TL


ORTAK GİDER = 7.110TL (DİMM+ DİG+ GÜG)


ORTAK GİDER PAYI + EK MALİYET = TOPLAM MALİYET

Krema 7.110 x 0175 = 1.244 TL + 0 =1.244 TL
Yarım yağlı süt 7.110 l x 0825 = 5.860 TL + (375+150+600) = 6.985 TL
7.110


BİRİM MALİYETLER

Krema = 1.244 TL / 400 lt = 311 TL/lt
Yarım yağlı süt = 6.985 TL / 7.500 lt = 093 TL/lt